Generał rodem z Opatowa patronem "jedynki"

Szkoła Podstawowa nr 1 w Opatowie otrzymała imię generała brygady Stanisława Gano, szefa Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza, który kierował polskim wywiadem podczas II wojny światowej. Uroczyste nadanie imienia opatowskiej placówce odbyło się w obecności uczniów, nauczycieli, samorządowców oraz rodziny patrona.

 

- Cały jego żołnierski szlak powoduje ogromne uznanie i jednocześnie budzi podziw - powiedział podczas uroczystości burmistrz Andrzej Chaniecki. - Był to człowiek niezwykłej osobowości i tożsamości, żołnierz z krwi i kości, dla którego własne państwo było najwyższą wartością. Miał głęboką świadomość, że powrót do Polski z Londynu w nowej sytuacji geopolitycznej jest niemożliwy, co niebawem się potwierdziło, gdy nowa władza, w rodzinnym kraju, w ojczyźnie, za którą tak ofiarnie walczył, pozbawiła go polskiego obywatelstwa.

Burmistrz Andrzej Chaniecki podziękował dyrekcji, rodzicom, społeczności szkolnej za to, że w roku jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości szkoła otrzymała imię żołnierza, którego w nawiązaniu do opowiadania Stefana Żeromskiego można określić jako żołnierza tułacza. A. Chaniecki przypomniał, że w styczniu 2013 r. uczestniczył w ceremonii odsłonięcia nowego pomnika generała na cmentarzu w Casablance, a w 2014 r. odbyła się uroczystość poświęcona generałowi na cmentarzu w Opatowie. A od połowy września tego roku popularna "jedynka" będzie miała za patrona wielkiego Polaka rodem z Opatowa.

Anna Przygoda, dyr. szkoły przypomniała, że generał brygady Stanisław Gano wywodził się z Opatowa i jako jeden z nielicznych odniósł wielki sukces zawodowy i miał wpływ na historię Polski w chwilach jej największego zagrożenia. - Jego postawa, osobiste cechy charakteru, oddanie Ojczyźnie i wierność przysiędze jej złożonej będą we współczesnym świecie stanowiły doskonały osobisty wzorzec dla uczniów i absolwentów naszej szkoły - powiedziała.

W uroczystości uczestniczył Marek Ujejski, krewny Stanisława Gano ze strony swojej babki, która pochodziła z rodziny Mroczkowskich. - Ziemia opatowska była i jest miejscem, gdzie kształtowały się ważne osobowości - powiedział. - Z naszej rodziny pochodzili wspaniali inżynierowie. Jestem wdzięczny mieszkańcom, że pamięć o naszej rodzinie jest żywa, szczególnie o generale Gano.

Uczniowie i nauczyciele szkoły przygotowali na uroczystość program artystyczny, pokazujący działalność ich patrona.

(JAZ)

Stanisław Gano urodził się w 1985 r. w Opatowie w patriotycznej rodzinie o tradycjach niepodległościowych. Był uzdolnionym młodzieńcem, podjął studia w Instytucie Technologicznym w Moskwie. Służbę wojskową rozpoczął w czasie I wojny światowej, kontynuował ją podczas wojny polsko-bolszewickiej. Za zasługi i bohaterstwo na polu walki z okresu wojen o odrodzenie naszej niepodległości otrzymał order Virtuti Militari V kl., 4-krotnie Krzyż Walecznych oraz Medal Niepodległości. Po wojnie został skierowany do pracy w wywiadzie, zajmował się ogólnie kierunkiem wschodnim. Tuż przed II wojną kierował Samodzielnym Referatem Technicznym wywiadu. W okresie wojny był najpierw zastępcą szefa, a od grudnia 1941 r. - szefem Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza. Powszechnie uważany jest za jednego z autorów sukcesów polskiego wywiadu podczas wojny. W 1945 r. jako szef polskiego wywiadu przekazał Brytyjczykom w depozyt, na ich żądanie, akta wywiadowcze II Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza. Akta nie zawierały kartoteki agentów, którą płk Gano rozkazał spalić, by nie weszła w posiadanie radzieckiego wywiadu. W 1946 r. został pozbawiony obywatelstwa polskiego. Po demobilizacji pozostał na uchodźstwie i ostatecznie osiedlił się w Maroku, gdzie zmarł w 1968 r. w Casablance.


Drukuj